ژنتیک ورزشی
عملکرد ورزشی و انتخاب رشته بر اساس پروفایل ژنتیکی شما
مؤلفههایی که در عملکرد ورزشی مهم شناخته شدهاند — استقامت، قدرت، نیرو، اندازه فیبرهای عضلانی، ترکیب فیبرهای عضلانی، انعطافپذیری، هماهنگی عصبی-عضلانی — مستقیماً با ژنتیک مرتبط هستند. مطالعات نشان دادهاند که عوامل ژنتیکی هم در شکلگیری و هم در توسعه عملکرد ورزشی که با تمرین منظم قابل بهبود است، نقش دارند.
در نتیجه مطالعات علمی، تغییرات خاص توالی DNA میتوانند برای تعیین مزایای ژنتیکی بهترین عملکرد ورزشی استفاده شوند. تنوعهای ژنتیکی مرتبط با استقامت، قدرت، متابولیسم، ظرفیت قلبی-عروقی، حساسیت به آسیبهای ورزشی و نیازهای تغذیهای فردی کشف میشوند.
در حالی که در کشور ما معمولاً تغییرات خاصی در ژنهای ACE و ACTN3 بررسی میشوند، در مرکز ما تحت عنوان «پنل ورزش و تناسب اندام» تغییرات تعیینشده در ۳۶ ژن مرتبط بررسی و مشاوره ژنتیکی ارائه میشود. بدین ترتیب عملکرد ورزشی و رشتههای ورزشی مستعد فرد قابل تعیین هستند. با انجام آزمونهای ژنتیکی ورزشی برای نامزدهای ورزشکار یا افرادی که قصد شروع ورزش دارند، میتوان تعیین کرد که چه نوع تمرینی مناسب آنهاست. بدین ترتیب از فشار غیرضروری به بدن جلوگیری میشود. آزمونهای ژنتیکی میتوانند اطلاعات لازم را از آسیبدیدگیها تا مرگ ناگهانی ورزشکاران به پزشکان و متخصصان ورزشی ارائه دهند.
با تحلیل ژنتیک ورزشی:
میتوانید یاد بگیرید که چگونه مواد مغذی افزایشدهنده عملکرد را در برنامه فردی خود استفاده کنید و عملکرد ورزشی خود را به حداکثر ظرفیت برسانید.
ژنها و تأثیر آنها بر ورزشکار
IL-6
در صورت فشار بیش از حد به عضلات، تخریب عضلانی رخ میدهد. در این موارد برای کمک به ترمیم و هایپرتروفی (رشد-توسعه عضلات) به این ژن نیاز است.
ورزشکار میتواند در طول تمرین یا فعالیت خود را بیش از حد تحت فشار قرار دهد و آسیب ببیند. در این موارد برای بازسازی و ترمیم عضله به این ژن نیاز است. بنابراین این ژن از استقامت ورزشکار پشتیبانی میکند.
ACTN3
ورزشکارانی که به تمرین شدید نیاز دارند برای ایجاد انقباضات با سرعت بالا و تولید نیروی بالا به این ژن نیاز دارند.
در صورت کمبود آن، اگر از قبل تشخیص داده شود، میتوان با مکملها از آسیبدیدگی ورزشکار پرفورمنس جلوگیری کرد.
AGT M235T
سیستم رنین-آنژیوتانسین (RAS) در حفظ تعادل فشار خون، تعادل آب و نمک در بدن انسان، بهبود عملکرد ورزشکار و عوامل مهم مرتبط با ورزش در جمعیتهای مختلف مؤثر است.
این مشکل میتواند باعث بینظمی فشار خون در ورزشکار و آسیب همراه با برنامه تمرینی شود. برای جلوگیری از این امر، میتوان قبل از آن مکمل یا درمان مناسب با کمبود ورزشکار اعمال کرد.
NOS3
جریان در گردش ریوی را تنظیم میکند. با تأثیر بر عضلات اسکلتی و عملکرد قلبی، بر عملکرد تأثیر میگذارد.
در کمبود این ژن، ورزشکار نمیتواند تمرین شدید را تحمل کند. همچنین با افزایش جذب گلوکز عضله اسکلتی در طول ورزش و افزایش تولید ATP میتوکندریایی، در کمبود این ژن ورزشکار زودتر خسته میشود و ظرفیتش کاهش مییابد.
ADRB2
یکی از ژنهای مؤثر بر چربیسوزی و ذخیره چربی در بدن است.
برای تشکیل عضلات، پتانسیل چربیسوزی متابولیسم بدن مهم است. این بر توده عضلانی ورزشکار و در نتیجه شکل کاهش وزن سالم و قدرت تأثیر میگذارد.
GNB3
یکی از ژنهای مؤثر بر پتانسیل حداکثر مصرف اکسیژن است.
مصرف اکسیژن بر استقامت ورزشکار تأثیر میگذارد. زیرا در تمرینات شدید نبض بالا میرود و نفس ورزشکار ممکن است بند بیاید.